Wat is het parket ? Parket Mechelen Beleidsplan Interne kwaliteitszorg

Mensen, die worden verdacht van het plegen van een strafbaar feit, krijgen met het parket te maken.

 

Het parket, soms ook wel het Openbaar Ministerie (OM) genoemd, kan verdachten voor de strafrechter brengen (vandaar in de volksmond ‘de openbare aanklager’).

 

Het parket zorgt ervoor dat strafbare feiten worden opgespoord en vervolgd en dat de straffen die de veroordeelden oplopen, worden uitgevoerd.  Dit alles doen de parketmagistraten uiteraard niet alleen. Er wordt samengewerkt met de politie en met andere opsporingsdiensten.





Elk gerechtelijk arrondissement heeft een eigen parket.  Ook elk Hof van Beroep heeft een eigen parket, dit noemt men een parket-generaal.  Zelfs de hoogste rechtbank van ons land, het Hof van Cassatie, heeft een parket.  Dit laatste noemt men het parket-generaal bij het Hof van Cassatie.

 

Maar misschien toch nog iets meer over de kerntaken van een parket.

 

Een parketmagistraat houdt zich bezig met volgende zaken:

ˇ       Opsporing

ˇ       Gevolgverlening

ˇ       Sepot

ˇ       Minnelijke schikking

ˇ       Dagvaarding

ˇ       In de rechtszaal

 

Opsporing

 

Als ergens een strafbaar feit is gepleegd, is het opsporingswerk een taak van de politie. Politiemensen zoeken naar sporen, horen getuigen, slachtoffers en verdachten en leggen alle gegevens vast in een proces-verbaal. Zij worden daarbij gestuurd door de parketmagistraat, die hen opdrachten geeft.

 

De eindverantwoordelijkheid voor de opsporing ligt bij het OM. De parketmagistraten hebben het gezag over de onderzoeken van de politie. Vooral als het om zware misdrijven gaat, geeft de parketmagistraat direct leiding aan het onderzoek. De parketmagistraat houdt daarbij in de gaten of de opsporing zorgvuldig en correct verloopt. Dat wil zeggen: volgens de regels die in de wet zijn vastgelegd. 

 

Om het opsporingswerk goed te kunnen doen, kan de parketmagistraat opdracht geven bepaalde dwangmiddelen te gebruiken. Bijvoorbeeld het in beslag laten nemen van gestolen voorwerpen of het arresteren van een verdachte. Het OM is niet vrij om tijdens de opsporing te doen en laten wat het wil. Als het zware dwangmiddelen wil gebruiken, bv. een verdachte laten aanhouden na het verstrijken van 24 u., een huiszoeking, het afluisteren van een telefoon, ... moet een onderzoeksrechter gevorderd worden.

 

Gevolgverlening

 

Als het dossier door de politie is samengesteld, wordt het overgemaakt aan de parketmagistraat, die moet uitmaken welk gevolg hij aan het dossier gaat verlenen. Hij beschikt hierbij over een waaier van mogelijkheden: hij kan de zaak voor de rechter brengen, hij kan het dossier seponeren, hij kan een minnelijke schikking voorstellen of een procedure bemiddeling in strafzaken opstarten, ...

 

Het sepot

 

Niet alle strafbare feiten die worden onderzocht, komen voor de rechter. Soms besluit de parketmagistraat niet te vervolgen. We zeggen dan dat hij de zaak seponeert, bijvoorbeeld als de politie te weinig bewijzen heeft kunnen verzamelen, als de dader(s) van de feiten niet kan (kunnen) geīdentificeerd worden of als de zaak niet zwaarwichtig genoeg is om er gevolg aan te verlenen.

 

De minnelijke schikking 

 

De parketmagistraat kan ook besluiten tot een verval van strafvordering door betaling van een geldsom, in de volksmond minnelijke schikking genoemd. Dit betreffen vaak eenvoudige vergrijpen zoals winkeldiefstal of een kleine vernieling. Bij een minnelijke schikking betaalt de verdachte een bepaald bedrag aan het OM en hoeft hij niet voor de rechter te verschijnen. Indien de minnelijke schikking niet wordt betaald, wordt de verdachte gedagvaard.

 

De dagvaarding

 

Als de zaak voldoende zwaarwichtig is en bewezen lijkt, beslist de parketmagitraat om de zaak te dagvaarden en moet de verdachte zich voor de rechter verantwoorden. Het OM zorgt ervoor dat de verdachte een dagvaarding krijgt: een brief waarin staat wanneer hij voor de rechter moet verschijnen en waarvan hij wordt verdacht.

 

In de rechtszaal

 

In de rechtszaal vervult de parketmagistraat zijn rol van openbare aanklager, in zwarte toga met witte bef.  De parketmagistraat houdt zijn requisitoir en vertelt daarbij waarvoor iemand terecht moet staan en vordert de straf die hem gepast lijkt.  Dat kan een celstraf zijn, een werkstraf en/of een geldboete.

Als de parketmagistraat in de rechtszaal het woord voert, staat hij altijd recht. De rechter, die recht tegenover de verdachte zit, blijft altijd zitten. Om die reden worden leden van het OM ook wel de staande magistratuur genoemd. De rechters maken deel uit van de zittende magistratuur.

Indien er een slachtoffer is krijgt dit als burgelijke partij als eerste het woord.

Vervolgens vordert het OM. De verdachte en zijn advocaat zijn nadien aan het woord om zich te verdedigen op hetgeen hem tenlaste wordt gelegd.  Uiteindelijk neemt de rechter de zaak in beraad en spreekt hij een vonnis uit.

 

Welke zaken komen bij het OM terecht ?

 

Er bestaan nog al wat misverstanden over welke zaken door het OM in behandeling worden genomen en welke niet.

Het OM is verantwoordelijk voor de opsporing en vervolging van strafbare feiten. Deze staan vermeld in het strafwetboek.  Dit zijn zaken als moord, doodslag, slagen en verwondingen, vernieling, diefstal, heling, belediging, afpersing, valsheid in geschriften, mishandeling en bedreiging, ...

 

Ook in andere wetten, zoals o.a. de Wet Milieubeheer, Wet Personenvervoer, Wet Administratiefrechtelijke Handhaving Verkeersvoorschriften, Leerplichtwet en de Gezondheids-en Welzijnswet voor dieren, kunnen strafbepalingen zijn opgenomen die bij overtreding door het OM in behandeling kunnen worden genomen.

 

Klachten over bijvoorbeeld al dan niet terecht ontslag, een geschil met de aannemer die zijn beloftes niet nakomt of een geschil met de buurman over de juiste plaats van de schutting, horen bij de burgerrechter thuis en niet bij het OM.